Przeterminowana faktura a przedawnione roszczenie.

Przeterminowana faktura, a przedawnione roszczenie.

Nie należy zwlekać z dochodzeniem roszczeń z przeterminowanej faktury, ponieważ nasza bezczynność w tym temacie może w konsekwencji doprowadzić do przedawnienia roszczenia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przedawnione roszczenie nadal istnieje i zachodzi możliwość dochodzenia jego spłaty przez kolejnych wierzycieli. Przedawnione roszczenie nie wygasa, tylko zamienia się w tzw. zobowiązanie niezupełne (naturalne), tym niemniej dochodzenie go na drodze sądowej jest ograniczone.

Przeterminowana faktura to określenie potoczne określające fakturę, której termin płatności upłynął. Oznacza to, że jeżeli ustaliliśmy z kontrahentem 7-dniowy termin płatności od dnia doręczenia mu faktury VAT za daną usługę/towar to po upływie tego okresu faktura jest „przeterminowana”. Zobowiązanie z faktury przeterminowanej jak najbardziej możliwe jest do dochodzenia czy to na drodze windykacji polubownej, czy postępowania sądowego.

Przedawnione roszczenie i termin – jak liczyć, ile wynosi (zasady ogólne).

Co do zasady termin przedawnienia roszczeń majątkowych wynosi sześć lat, natomiast w przypadku roszczeń o świadczenia okresowe, a także roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Co istotne koniec terminu zgodnie z art. 118 zd. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej jako: „kc”) przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Przykład: jeżeli dane roszczenie przedawniłoby się z upływem 3 lat, a wymagalne jest od dnia 10 maja 2019 r. to zgodnie ze wskazaną powyżej regułą koniec terminu przedawnienia przypadnie na 31 grudnia 2022 r.

Początek biegu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Przykład: jeżeli terminem płatności za usługę / towar był 10 maja 2019 r. to dopiero po upływie tego terminu roszczenie stanie się wymagalne (od dnia 11 maja 2019 r.)

Należy pamiętać, że zgodnie z przepisami prawa terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną. Oznacza to, że strony umowy nie mogą swobodnie modyfikować tych terminów.

Odrębnie uregulowano termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem lub ugodą sądową – te przedawniają się z upływem sześciu lat, przy czym jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenia o świadczenie okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat.

Zawieszenie biegu przedawnienia.

Termin przedawnienia może ulec zawieszeniu albo przerwaniu. W przypadku zawieszenia na czas trwania okoliczności z powodu której dochodzi do zawieszenia, termin przedawnienia nie biegnie, a po jego zakończeniu liczony jest dalej (jest kontynuowany). Natomiast w przypadku przerwania – okoliczność wskazana w przepisach niweczy dotychczasowy upływ czasu i termin przedawnienia liczony jest „od nowa”.

Przyczyny zawieszenia biegu przedawnienia określone zostały w art. 121 Kodeku cywilnego. Tytułem przykładu wskazać można, iż w przypadku roszczeń, których z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić przed sądem termin ten nie biegnie przez czas trwania przeszkody.

Przyczyny przerwania biegu przedawnienia określone zostały w art. 123 Kodeksu cywilnego. Są one bardzo istotne z punktu widzenia przedsiębiorcy dochodzącego swoich roszczeń. Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem bieg przedawnienia przerywa się przez:

  1. każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
  2. uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
  3. wszczęcie mediacji.

Przedawnione roszczenie – przepisy szczególne.

Nie można zapominać o tym, że przepisy szczególne mogą odrębnie regulować termin przedawnienia poszczególnych roszczeń. I tak tytułem przykładu wskazać można, że:

  1. Roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawnia się z upływem lat dwóch (art. 554 kc). Roszczenia te obejmują swoim zakresem przede wszystkim roszczenie sprzedawcy o zapłatę ceny i odebranie rzeczy przez kupującego.
  2. Roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła, a jeżeli dzieło nie zostało oddane – od dnia, w którym zgodnie z treścią umowy miało być oddane. (art. 646 kc)
  3. Roszczenia z umowy najmu wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie szkody wynikłej z uszkodzenia lub pogorszenia rzeczy przedawniają się z upływem roku od zwrotu rzeczy (art. 677 kc)
  4. Roszczenia o wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia wykonywanej w ramach działalności przedsiębiorstwa przedawniają się z upływem lat dwóch (art. 751 kc)

To oczywiście tylko katalog przykładowy. Szczególnych regulacji należy poszukiwać przede wszystkim w przepisach kodeksu cywilnego, gdzie wskazane zostały odrębne terminy przedawnienia dla umów nazwanych takich jak np. umowa kontraktacji, umowa użyczenia czy pożyczki.

Badanie terminu przedawnienia w postępowaniu sądowym.

„Zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku dochodzenia roszczeń na drodze sądowej w sprawie przeciwko konsumentowi to sam sąd, działając z urzędu, będzie badał czy roszczenie nie uległo przedawnieniu. Jeżeli stwierdzi, iż doszło do przedawnienia – co do zasady skutkować to będzie oddaleniem powództwa. Inna reguła obowiązuje w przypadku sporów pomiędzy przedsiębiorcami – tutaj sąd uwzględnia przedawnienie wyłącznie na skuteczny zarzut podniesiony przez pozwanego.” – wskazuje Marta Kulpa z Kancelarii Radcy Prawnego Rybszleger sp.k.

Nie należy również zapominać, że zgodnie z art. 1171 kc, który został utworzony w roku 2018 w wyjątkowych przypadkach sąd jest uprawniony do tego, aby nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli przemawiają ku temu względy słuszności. Sąd podejmując decyzję w tym przedmiocie zobligowany jest do uwzględnienia interesu stron, a także rozważenia długości terminu przedawnienia oraz okresu od upływu tego terminu do chwili dochodzenia roszczenia, a także charakteru okoliczności, które były przyczyną opóźnienia uprawnionego w dochodzeniu roszczenia, w tym działań zobowiązanego, które mogłyby mieć wpływ na to opóźnienie.

Powyższe oznacza, że w przypadku gdy nasze roszczenie wobec konsumenta ulegnie przedawnieniu, lecz będziemy w stanie wykazać, że za opóźnienie w jego dochodzeniu poniekąd odpowiada również sam dłużnik np. utrudniając kontakt czy też stosując działania mające na celu uniknięcie zapłaty w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, możemy liczyć na uwzględnienie tego faktu przez sąd i skorzystanie przez niego z instytucji nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia.

Warto upominać się o należność z tytułu nieopłaconych w terminie faktur.

Każdy dzień zwłoki w dochodzeniu roszczeń z tytułu nieopłaconej faktury, zbliża nas do terminu przedawnienia. Jak tylko minie termin płatności za fakturę, należy jak najszybciej zacząć działać, co także podniesie skuteczność kroków jakie podejmiemy. Pomocą w odzyskaniu należności z tytułu nieopłaconych faktur może być aplikacja Payhelp, za pomocą której można zlecić obsługę swojej sprawy specjalistom w tej dziedzinie.